Hội VHNT Bắc Giang tổ chức gặp mặt ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam

Nhân dịp kỷ niệm 89 năm ngày Báo chí Cách mạng V...

Đại hội Hội Nhà báo lần thứ IX

Ngày 23 - 24/5, Hội Nhà báo tỉnh Bắc Giang đã ti...

/images/stories/2014/IMG_3999.JPG

Liên hoan Âm nhạc khu vực phía Bắc - 2014

Liên hoan Âm nhạc khu vực miền Bắc 2014 với ch...

Hội Văn học –Nghệ thuật Bắc Giang đi thực tế sáng tác tại Lạng Sơn

Đoàn văn nghệ sĩ Bắc Giang bên cột mốc cửa k...

Ngày thơ Việt Nam tỉnh Bắc Giang lần thứ XII - 2014

Ngày 13/2/2014 (tức ngày 14 tháng Giêng năm ...

Hội Báo xuân 2014

 Đ/c Thân Văn Khoa Phó Bí thư tỉnh ủy, Chủ ...

  • Hội VHNT Bắc Giang tổ chức gặp mặt ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam

  • Đại hội Hội Nhà báo lần thứ IX

  • Liên hoan Âm nhạc khu vực phía Bắc - 2014

  • Hội Văn học –Nghệ thuật Bắc Giang đi thực tế sáng tác tại Lạng Sơn

  • Ngày thơ Việt Nam tỉnh Bắc Giang lần thứ XII - 2014

  • Hội Báo xuân 2014

Hoạt động hội năm 2013

30nam30nam30nam30nam30nam30nam30nam30nam30nam30nam30nam30nam

Nhà văn Nguyên Hồng - Tài năng và nhân cách

Nhà văn Nguyên Hồng đã vĩnh biệt dương gian trở về cõi bồng lai cực lạc hơn 26 năm rồi. Ông mất ngày mồng 02 tháng 5 năm 1982 ở ấp Cầu Đen, huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang hưởng thọ mới chỉ 64 tuổi.

Vậy là nhà văn đành lỗi hẹn, bỏ lại những dự định công việc ông đã, đang và sẽ làm trong thời gian còn lại của đời mình.
Bộ tiểu thuyết "Núi rừng Yên Thế" ông hằng ấp ủ mấy chục năm cũng mới chỉ kịp hoàn thành một ít trang, ông cho in tập một "Thù nhà nợ nước" năm 1981. Hơn mười năm sau ngày Nguyên Hồng mất (1993) "Núi rừng Yên Thế" được in tiếp tập hai và lấy chính tên của bộ tiểu thuyết mà sinh thời Nguyên Hồng dự định là ông không chỉ viết hai tập.
Nhiều lúc tôi cứ nghĩ nếu nhà văn Nguyên Hồng còn sống đến bây giờ chắc bạn bè, đồng nghiệp và độc giả yêu quý sẽ còn được đọc nhiều, thậm chí rất nhiều trang viết nữa của ông. Bởi ông là một nhà văn luôn chăm chỉ cần mẫn viết; ông yêu mê, say đắm đến cực độ lao động nhà văn, điều ấy được minh chứng, được ghi nhận, được khẳng định qua gần ba mươi cuốn sách thơ văn với vài chục ngàn trang in mà ông đã cống hiến, để lại cho đời và văn học nước nhà.
Nhớ lại hơn ba mươi năm trước tôi là một chú lính vừa hết thời trận mạc được giải ngũ về lại quê nhà Hải Phòng một chiều đi qua phố Trần Hưng Đạo  tình cờ nhìn tấm biển "Hội văn nghệ" gắn trước cổng ngôi biệt thự cũ. Tôi dừng xe, chần chừ một khắc rồi đánh bạo bước vào ngôi biệt thự. Niềm say khát văn chương từ hồi còn ngồi ghế trường phổ thông khuyến khích hối thúc tôi làm khách không mời, không hẹn đến nơi này.
Người đầu tiên tôi gặp là nhà văn Nguyên Quang Thân lúc đó là trưởng ban Văn của tạp chí Cửa biển. Sau khi nghe tôi bày tỏ ý định liều lĩnh với nghiệp viết lách, anh Thân nhìn tôi cười, khuyến khích: "Cậu về viết đi rồi gửi bài lại cho mình".
Ít ngày sau tôi đến Hội Văn nghệ gửi bài cho anh Nguyễn Quang Thân, may mắn sao bữa đó tôi được gặp cả nhà văn Nguyên Hồng. Tôi mừng quýnh khi được gặp một nhà văn lớn mà tôi hằng ngưỡng mộ. Tôi như người đang mơ trong cõi thực. Tôi say sưa ngắm khuôn mặt rám nắng, chòm râu đen lẫn đôi sợi bạc, đôi mắt  sáng và khuôn miệng ngự trị một nụ cười bao dung chân thiện của Nguyên Hồng. Thời gian sau đó cứ một vài tháng Nguyên Hồng lại từ Bắc Giang xuôi tàu thuỷ về Hội văn nghệ Hải Phòng làm việc, thi thoảng tôi lại được gặp ông. Trong những lần gần gũi nhà văn Nguyên Hồng, được nghe ông nói, ông chỉ bảo, khen chê góp ý với tôi về công việc viết văn từ dạo ấy đến bây giờ tôi vẫn nhớ. Nhà văn có một cách nói giản dị, dễ hiểu, gần như nôm na nhưng hết sức thiết thực quý giá với những người mon men bước vào nghiệp viết như tôi. Một lần Nguyên Hồng đọc thẩm định một truyện vừa của một tác giả đã có thâm niên, trước đó anh có nói rằng sẽ viết khoảng 70 trang. Nhưng khi Nguyên Hồng đọc đến ngót 40 trang truyện anh viết mà vẫn chưa thấy hình hài nhân vật đâu cả thì ông than và bảo tác giả nọ : “ Cứ đà này có lẽ anh sẽ viết đến 700 trang mất thôi”. Rồi ông ngừng nói trìu mến nhìn tác giả truyện vừa và bọn viết trẻ chúng tôi giọng nhẹ nhàng thủ thỉ: “ Các anh đọc cái truyện “Đôi móng giò” của ông Nam Cao rồi phải không? Ông ấy viết chỉ mấy dòng mà cái nhân dạng, tính cách của cái thằng Trạch Văn Đoành nó đã rõ mồn một rồi”. Nghĩa là đừng có dông dài vong vo mà truyện nó tãi ra nhạt lắm. Một lần Nguyên Hồng khuyên chúng tôi phải tự biết mình. Ông nói: “ Các cụ ta xưa có câu “ liệu cơm mà gắp mắm, liệu con gả chồng” nghĩa là anh có hai lẻ gạo nếu anh bỏ vào cái nồi tèo hương( niêu đất nung loại nhỏ xíu) mà nấu may còn thành cơm. Chứ chỉ có hai lẻ gạo anh bỏ vào nồi 12 mà nấu thì cơm chẳng thành cơm, cháo chẳng thành cháo mà hồ cũng chẳng thành hồ được đâu." Một lần khác nói về nghệ thuật viết truyện, nhà văn Nguyên Hồng bảo: “ Viết truyện nó cũng gần giống với người đan rổ hay gói bánh chưng. Anh biết đẵn tre, biết ra nan, biết chuốt nan, biết gầy, biết đan, biết lát. Nhưng đến lúc cạp  rồi nức thành cái rổ thì anh lại không làm được thì nó vẫn chỉ là cái mê rổ chứ sao gọi là cái rổ được. Gói bánh chưng cũng vậy. Ai chẳng biết phải có gạo nếp, đường đỗ, thịt mỡ, hành, hồ tiêu, lá lạt. Nhưng đến lúc vun gói cho vuông vức, luộc cho rền thì anh lại bó tay thì chỉ là một dúm hổ lốn đường đỗ gạo thịt mà thôi. Viết văn cần có năng khiếu. Nhưng có khiếu rồi cũng không có chuyện làm chơi ăn thật đâu đấy". Rồi ông cười ngất.
 Tôi yêu quý kính trọng Nguyên Hồng bởi ông là người hiền lành thánh  thiện. Tấm lòng ông vị tha nhân hậu. Ông là một nhà văn gắn bó và luôn bênh vực chia sẻ với những lớp người cùng khổ. Nói như ai đó, ông là nhà văn của những lớp người "dưới đáy". Mười sáu, mười bảy tuổi đời Nguyên Hồng đã viết thành công "Bỉ vỏ". Thiên tiểu thuyết đầu tay này mang đến cho đời viết văn của ông không chỉ là một giải thưởng văn chương danh giá của Tự lực văn đoàn, năm 1937 mà nó còn xác lập vị trí, uy tín, danh tiếng của Nguyên Hồng trong lịch sử văn học hiện đại nước nhà.
Nguyên Hồng sinh ra ở Nam Định nhưng ông sớm lăn lộn gắn bó với Hải Phòng. Có thể nói từng con đường, hẻm phố, ga tàu, bến sông, xóm thợ nghèo ở thành phố cửa biển này đều in dấu chân ông. Nguyên Hồng "thuộc" từng gương mặt, thân phận con người nơi đây. Có lẽ vì thế và hẳn là thế ông mới viết được hàng loạt truyện ngắn và bộ tiểu thuyết "Cửa biển" bốn tập: Sóng gầm, 1961; Cơn bão đã đến, 1963; Thời kỳ đen tối, 1973; Khi đứa con ra đời, 1976; dài đến hơn hai chục ngàn trang in, ngồn ngộn hơi thở cuộc sống lao động vật lộn đấu tranh ở miền đất đầy sóng và gió này. Đây cũng là bộ tiểu thuyết đồ sộ nhất, dài nhất của đời văn Nguyên Hồng. Và, có lẽ cũng là một trong những tiểu thuyết dài nhất của văn học hiện đại Việt Nam.
Bây giờ là thời đại của máy tính thì số chữ, số trang của bộ tiểu thuyết Nguyên Hồng từng viết kia với nhiều nhà văn có năng lực sáng tạo chắc chẳng mấy ngại ngần gì. Nhưng với những người vẫn không bỏ được thói quen cầm bút máy, bút bi viết văn thì bộ sách "Cửa biển" không thể không đáng kính nể mồ hôi, sức lực của Nguyên Hồng đã bỏ ra trên cánh đồng chữ mênh mông ấy.
Nhà văn Nguyên Hồng từng nhiều lần nói với những người viết trẻ chúng tôi, rằng: "Nghề văn là nghề nhọc nhằn, nghiệt ngã sòng phẳng lắm, nó không kể là già hay trẻ, viết lâu năm rồi hay mới viết. Nó cũng không có sự phân biệt "chiếu dưới", "chiếu trên" mà nó đòi hỏi người viết phải lao động cật lực. Những con chữ anh viết phải được chắt ra từ cảm xúc thực, từ tim, óc, máu thịt anh chứ không thể "giả khượt" - (chữ của Nguyên Hồng hay dùng). Văn của anh nó là con anh, không thể con của anh lại giống con người khác, như thế là hủ hóa đấy. Văn chương nó không chấp nhận sự  hủ hóa, sự giống nhau đâu. Và tôi nhận thấy một đời viết văn Nguyên Hồng là người kiên trì thủy chung một nguyên tắc trung thực, ông luôn tôn thờ sự thành thực trong văn chương.
Nhà văn Nguyên Hồng, những gì mà đời văn ông để lại là một đại diện tiêu biểu của nghị lực, của tài năng. Ông có những tác phẩm để đời từ rất sớm. Hôm nay và mai sau tôi dám chắc các thế hệ người Việt Nam mỗi khi nhắc đến Nguyên Hồng không thể không nhắc đến các tác phẩm "Bỉ Vỏ", "Những ngày thơ ấu" - một tác phẩm tự truyện thuộc hàng đặc sắc không có nhiều ở nước ta cùng nhiều tác phẩm khác nữa của ông.
Thiết nghĩ đời của một nhà văn có được ngần đó sự ghi nhận của cuộc đời, của độc giả thì Nguyên Hồng quả là người hạnh phúc lắm.
Ngoài hạnh phúc nhà văn có nhiều tác phẩm để lại cho hậu thế, Nguyên Hồng còn là một bậc lão trượng được nhiều nhà văn Việt Nam lớp sau yêu mến, kính trọng ông. Hình như các nhà văn cùng sống làm việc gần gũi với Nguyên Hồng chưa ai nỡ ghét hoặc nói xấu, nghĩ xấu về ông. Ông có một nết sống khiêm nhường, tận tâm với tất thảy mọi người. Dường như điều đó tạo được một cái uy cái tín của riêng ông chăng?
Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, nhà văn Nguyên Hồng đều được giao nhiệm vụ bồi dưỡng lực lượng viết văn trẻ. Ông được đồng nghiệp và các lớp nhà văn từng là môn sinh thân thương gọi là "Ông đốc Hồng".
Tôi không có may mắn là môn sinh của Nguyên Hồng mà chỉ được ông chỉ bảo trong một vài trại viết do ông thẩm định tác phẩm. Đã hai mươi mấy năm qua rồi nhưng tôi vẫn còn nhớ mãi ông già thấp đậm, nhanh nhẹn thường mặc áo nâu kiểu áo nửa ta nửa tây. Cái quần Nguyên Hồng mặc là quần âu rộng và bao giờ ống quần cũng gấp lên hai ba gấu. Chân ông đi đôi dép da xuất khẩu lỗi mốt hay phế phẩm to và dài thường bán phá giá ở mậu dịch. Hai bàn chân nhỏ nhắn của ông lọt thỏm trong lòng dép.
Ông già Nguyên Hồng giản dị, xuề xòa vui tính đôi khi hay khóc ấy rất khỏe. Ông đi lại phăm phăm. Suốt ngày cặm cụi đọc, cặm cụi viết không biết mệt. Tưởng không có thứ sương gió bệnh tật nào bén mảng đánh gục được con người như cây lim cây sến ấy được.
Nhưng than ơi! Số phận vẫn cứ là số phận. Ông già Nguyên Hồng - nhà văn Nguyên Hồng đột ngột ra đi. Đi mãi. Nếu còn sống thì đến ngày 5 tháng 11 năm chuột này ông 91 tuổi. (Nguyên Hồng sinh ngày 5/11/1918)
Ngày ông tạ thế (02/05/1982), tôi - một người yêu văn chương - không về đưa tiễn ông được. Nhưng từ bấy đến nay đã đôi lần tôi đến thăm viếng ông. Một sinh phần khiêm tốn, ông yên nghỉ cùng người vợ tần tảo trên sườn đồi thấp bên cạnh con suối nhỏ.
Nếu mỗi người được ước một điều gì đó cho người mình yêu mến kính trọng thì tôi ước: Giá như Nhà văn Nguyên Hồng có được một ngôi nhà tưởng niệm nhỏ thôi lưu giữ những gì của đời ông thì quý biết bao nhiêu!
Tác giả Vũ Quốc Văn